Món cá kho của mẹ cũng như tấm lòng của những người con miền Trung – phải cay cay, phải mặn mặn, càng ăn càng thấy thấm, thấy ngon.

“Chiều chiều lại nhớ chiều chiều

Nhớ nồi cơm nguội nhớ niêu nước chè”

Miền Trung quê tôi – quê xứ nắng gió, miền đất bão lũ. Mảnh đất khô cằn, oằn mình trong cái nắng, oằn mình dưới gió bão. Mảnh đất làm nên con người – “người miền Trung”, cái tên gọi trìu mến nhất, ấm áp nhất. Ai hỏi tôi bạn ở đâu, tôi luôn trả lời một cách tự hào “mình là người miền Trung”. Người miền Trung mặn mà từ giọng nói, con người, màu da, cho đến những món ăn đặc trưng, điển hình là món cá kho mà mỗi lần nhắc đến, tôi đều bồi hồi xúc động vì nhớ mẹ, nhớ nhà, nhớ quê những ngày mưa bão.

Hình căn bếp xưa

Căn bếp xưa quen thuộc của mẹ

Nhắc đến đặc sản miền Trung thì có lẽ nhiều nhất chính là cá vì đa số tỉnh nào cũng giáp biển. Suốt một năm dài lúc nào món cá cũng hiện diện trên mâm cơm của người dân miền Trung, từ món cá kho, cá chiên, cá nấu canh… đều được các bà, các mẹ chế biến một cách đặc biệt, mang hương vị riêng. Ký ức về những món cá kho hay những món ăn khác mẹ tôi nấu cho cả gia đình vẫn còn đọng lại trong tôi không thể nào quên được. Hương vị những món ăn từ đôi bàn tay mẹ là hương vị của tuổi thơ. Mẹ tôi – người phụ nữ miền Trung tần tảo, chịu thương chịu khó chính hiệu. Mẹ nấu ăn rất đơn giản không cầu kỳ, bằng chính những nguyên liệu quen thuộc trong nhà bếp hoặc đôi khi được trồng trong chính vườn nhà nhưng món nào cũng ngon và có một hương vị riêng. Hương vị mà đến giờ tôi mới nhận ra đó là tình yêu cho người chồng vất vả sớm khuya, cho những đứa con nhỏ dại ham chơi. Lúc đó, tôi nhớ, khi nào mẹ nấu ăn, tôi đều dừng mọi trò chơi, đứng nhìn mẹ nấu ăn một cách say mê.

Hình món cá kho

Món cá kho cuốn với bánh tráng, rau muống là món ăn dân dã, bình dị của người dân miền Trung

Cách kho cá quen thuộc của mẹ tôi sẽ là: Cá mua về được làm sạch sẽ, để ráo rồi ướp với một chút nước mắm ngon, một nhúm bột nghệ hoặc đường đen nhỏ, thêm ít quả ớt kim có vị thơm cay nồng (hoặc bột ớt tự làm có màu đỏ cam đẹp mắt), hạt tiêu, chút xíu muối, bột ngọt. Cá ướp được chừng hơn mười phút mẹ sẽ bắc cái nồi đất lên bếp, phi ít dầu phụng với củ nén đập dập vào, lúc đó mùi dầu phụng chín bốc lên thơm lừng cả gian bếp nhỏ. Tiếp theo, mẹ sẽ cho mớ cá đã ướp vào nồi, đảo đều lên rồi kho cá trên bếp với lửa than cho đến khi nồi cạn nước, con cá cứng lại, lớp thịt cá căng lên. Mùi cá kho cuộn lên với nồi cơm nóng mẹ đang xới bốc khói nghi ngút, làm bụng tôi càng réo lên vì đói. Tuy cách kho cá của mẹ chỉ có vậy, từ nhỏ tôi đã nhìn thấy không biết bao nhiêu lần nhưng đến bây giờ tôi vẫn không kho được mùi vị thân quen đó. Có lẽ, cái tôi thiếu không chỉ là kinh nghiệm nấu nướng của mẹ mà còn là những nguyên liệu tôi không thể tìm thấy được trong chốn đô thị phồn hoa, tấp nập này.

Đối với những người con miền Trung, bữa cơm gia đình quân quần bên nồi cá kho của mẹ luôn đọng lại trong ký ức tuổi thơ là những hình ảnh khó quên. Để khi lớn lên bọn trẻ con xem đó là một hành trang vững chắc vào đời. Và tôi cũng thế, tôi nâng niu từng bữa ăn có đầy đủ các thành viên trong gia đình, về cái gọi là bình yên và hạnh phúc mỗi khi bên nhau.

Tôi đã học hỏi điều ấy từ chính mẹ tôi, ông bà tôi và sau này tôi sẽ dạy lại cho con cháu mình.

Tham khảo thêm: Nấu nướng – Niềm hạnh phúc của mẹ đơn thân